10 Rzeczy o których musisz pamiętać jeśli pracujesz w oparciu o umowę o dzieło

umowa oodzielo 10 Rzeczy o których musisz pamiętać jeśli pracujesz w oparciu o umowę o dzieło Wielu pracodawców, chcąc zaoszczędzić na kosztach pracy, zamiast zatrudniać pracowników w oparciu o umowę o pracę, nawiązuje z nimi współpracę w oparciu o Umowę o Dzieło. Nie zawsze jest to legalne – często bowiem wcale nie chodzi o konkretne dzieło, które zrealizować ma pracownik, lecz o pracę wykonywaną w określonym przez pracodawcę czasie (np. od 8.00 do 16.00) i określonym miejscu – np. w biurze. Taki rodzaj pracy nie może być wykonywany w oparciu o umowę o dzieło. Bądźmy jednak realistami – takie rzeczy się zdarzają i choć nie są zgodne w prawem, to wielu pracodawców wykorzystuje niewiedzę kandydatów do pracy (i wysokie bezrobocie) i proponuje tego typu rozwiązania. Jeśli zatem decydujesz się na podpisanie umowy o dzieło zamiast umowy o pracę, warto byś pamiętał o kilku ważnych kwestiach, których nieświadomość często powodują późniejsze zdziwienie zleceniobiorców.

1. Umowa o Dzieło nie jest umową pracę

Jest to umowa cywilno – prawna, a co za tym idzie nie stosuje się do niej przepisów prawa pracy. Jeśli będziesz miał jakiekolwiek problemy ze swoim pracodawcą, a pracujesz w oparciu o UoDz, spraw spornych nie będzie rozstrzygał sąd pracy. PIP również ci nie pomoże. Oczywiście zawsze można wystąpić do sądu o uznanie za umowę o prace, umowy o dzieło – wygrać taka sprawę nie jest jednak łatwo.

2. Ubezpieczenie

Od Umowy o Dzieło zleceniodawca nie odprowadza składek ZUS – co w praktyce oznacza, że jeśli nie masz ubezpieczenia z innych źródeł (np. inna umowa o pracę, status studenta), nie masz również ubezpieczenia i nie możesz bezpłatnie korzystać ze służby zdrowia. Osoby, które pracują w oparciu o Umowę o Dzieło i chcą mieć ubezpieczenie, muszą więc pamiętać, by się dobrowolnie ubezpieczyć. Koszt w pierwszym kwartale 2011 roku wynosi nie mniej niż 324,52 zł miesięcznie. Pamiętaj też o opłacie za okres nieskładkowy – jeśli np. zdecydujesz się na dobrowolne ubezpieczenie po kilkumiesięcznym okresie pozostawania bez jakiegokolwiek ubezpieczenia.

3. Staż pracy

Jeśli pracujesz w oparciu o UoDZ nie rośnie ci staż pracy. Prawnie więc będzie tak, jakbyś przez okres kiedy „jesteś na dziele” nie pracował. Staż pracy ma znaczenie przy wyliczaniu ilości dni urlopu. Jeśli więc będziesz np. przez 3 lata po studiach pracował w oparciu o umowę o dzieło, to kiedy wreszcie podpiszesz umowę o pracę, będzie przysługiwać ci nadal 20 dni urlopu, a nie 26, jakby było, gdybyś od razu miał umowę o pracę.

4. Brak zdolności kredytowej

Dla banku przelewy realizowane z umów o dzieło nie są tak wiarygodne jak te, które są przelewem wynagrodzenia. Umowa o dzieło nie daje w rozumieniu banku żadnych gwarancji – takich jakie daje umowa o pracę. W efekcie osoby, które pracują na UoDZ mają trudności ze zdolnością kredytową. Banki rzadko kiedy chcą wydawać im karty kredytowe czy nawet krótkoterminowe pożyczki, o kredycie mieszkaniowym nie wspominając. Może się okazać, że problemem będzie nawet zakup na raty zwykłej lodówki.

5. Brak urlopu

Osoby pracujące w oparciu o umowę o prace mają prawo do 20 lub 26 (w zależności od stażu pracy), dni płatnego urlopu. Przy UoDz płatny urlop nie przysługuje. Jeśli więc pracujesz np. jako przedstawiciel, a Twoim dziełem jest pozyskanie umów na określoną kwotę i za to otrzymujesz określoną zapłatę, to jeśli chcesz mieć dwutygodniowe wakacje i zachować pełną pensję – musisz w pozostałe dwa tygodnie wyrobić swoją „normę”. Jeśli pracujesz tak jak każdy normalny pracownik (w określonych godzinach w biurze), ale na nielegalne w takim przypadku dzieło, tez nie masz urlopu. Tym, którzy dopuszczają możliwość zatrudnienia się w oparciu o UoDz przy wykonywaniu pracy jak zatrudniony na umowę prace pracownik, radzę ustalić kwestię urlopów jeszcze przed podpisaniem umowy – niektórzy pracodawcy zgadzają się na „nieformalne” płatne urlopy – czyli udzielają ich, mimo iż nie przysługuja pracownikom z warunków współpracy. Dlaczego to robią? Bo umowa o dzieło i tak bardziej się im opłaca niż umowa o pracę.

6. Brak emerytury

Od wynagrodzenia za umowę o dzieło nie jest pobierana składka na ubezpieczenie emerytalne. Oznacza to tyle, że ani w I ani w II filarze, Twoje środki nie rosną, a co za tym idzie, nie zwiększa się pula z której w przyszłości będziesz mieć wypłacaną emeryturę. Warto o tym pamiętać i odkładać część zarobionych pieniędzy w III filarze (lub oszczędzać w jakikolwiek inny sposób)

7. PIT

Pracując w oparciu o UoDz, pracodawca ma obowiązek wystawić Ci PIT 11, a ty ze swojej strony musisz pamiętać o tym, by złożyć PIT 37 i rozliczyć się z dochodu. Musisz pamiętać, by w rozliczeniu uwzględnić wszystkie umowy z wszystkimi zleceniodawcami.

8. Kiedy zleceniodawca nie płaci

Coraz więcej pracodawców nie płaci swoim pracownikom w terminie. Również osoby pracujące w oparciu o Umowę o Dzieło miewają problemy z odebraniem należności za wykonane dzieło. Co w takiej sytuacji? Tu też mamy kilka istotnych różnic między pracownikami firmy a zleceniobiorcami. Osoba zatrudniona w oparciu o umowę o pracę, może złożyć skargę w PIP oraz złożyć pozew do sądu pracy i żądać wypłaty zaległych wynagrodzeń (np. wraz z odsetkami i odszkodowaniem) – sprawy te są wolne od kosztów sadowych (czyli nie trzeba inwestować by odzyskać). W przypadku Dzieła, można wysłać dłużnikowi (czyli pracodawcy) wezwanie do zapłaty, pod rygorem wystąpienia do sądu o nakaz zapłaty zaległej kwoty wraz z odsetkami. Jeśli to nie pomoże, pozostaje postępowanie upominawcze. Trzeba jednak mieć środki na to, by takie postępowanie uruchomić.

9. Brak ochrony w sytuacjach szczególnych – np. ciąża

Osoba która realizuje pracę na UoDZ nie podlega ochronie tak jak pracownik zatrudniony na umowę o pracę. Nie przysługuje jej urlop macierzyński ani wychowawczy a w przypadku zajścia w ciążę nie ma żadnej ochrony – zleceniodawca może w takiej sytuacji odstąpić od realizacji dzieła (płacąc tylko tylko proporcjonalna część wynagrodzenia) bądź po zakończeniu jednej umowy o dzieło nie zawierać następnej.

10. Brak wypowiedzenia

Częstym pytaniem od osób pracujących na dzieło jest kwestia tego, jak szybko można zerwać taka umowę i jak długi okres wypowiedzenia obowiązuje. Podpisując UoDz pamiętać trzeba zatem, że jako umowa cywilnoprawna, nie ma ona okresu wypowiedzenia – może jednak zostać rozwiązana, bądź ulec wygaśnięciu. Co więc robimy w praktyce? Przede wszystkim dbamy o to, by dzieło które uwzględniono w tytule umowy zostało wykonane. W umowie o dzieło można datą wskazać jedynie termin wykonania dzieła – nie zaś określać czas w jakim dzieło ma być wykonane, zatem nikt nie może kazać Ci być w określonym miejscu i określonych porach. Praktyka pokazuje jednak, że spora ilość osób podpisuje umowy o dzieło, które mają zupełnie inne pisemne ustalenia niż w rzeczywistości wykonywane obowiązki (np. umowa opiewa na przygotowanie projektu graficznego dwóch plakatów, a grafik siedzi w rzeczywistości w biurze i projektuje przez 8 godzin dziennie). Jak zerwać umowę w takiej sytuacji? Pozostaje nam jedynie dogadanie się z pracodawca co do terminu w którym możemy odejść z pracy. Jeśli zaś będzie robił problemy, zawsze możemy ostrzec takiego pracodawce, że będziemy w takim razie występować o uznanie umowy o dzieło za umowę o pracę – to powinno go przekonać do Twojego stanowiska.

Pamiętajmy, że podpisując Umowę o Dzieło tam, gdzie jest to „normalna” praca (w określonych godzinach, określonym miejscu, w której wynagrodzenie zależy nie od zrealizowania konkretnego dzieła, lecz od realizowania kolejnych zadań od pracodawcy) sami narażamy się na kłopoty działjac niezgodnie z prawem, a nieznajomość prawa i zasad jakimi rządzą się umowy cywilnoprawne nie zwalnia nas od odpowiedzialności. Ufanie komunikatom typu „jakoś się dogadamy”, „potem zobaczymy” i „nie stać mnie na umowę o pracę” najczęściej owocuje przykrymi sytuacjami zawodowymi i poczuciem krzywdy ze strony pracodawcy – tymczasem to my sami na taką formę zatrudnienia się zgodziliśmy.

Dodaj komentarz

8 Responses to “10 Rzeczy o których musisz pamiętać jeśli pracujesz w oparciu o umowę o dzieło”

  1. miś says:

    kurcze te umowy o dzieło to jest bandyctwo w biały dzień w majestacie prawa…. nawet ZUS ma problem z przekwalifikowaniem umów o dzieło na umowę o pracę (sam jestem przykładem takiego przypadku ) a ludzie przyjmują takie umowy bo żyć z czegoś trzeba…… smutne ale prawdziwe

  2. LUDZIE TO MY NIE JESTESMY W UNI ??”…….ZA GRANICA NAWET NA POLU NIE MOZESZ PRACOWAC BEZ UBEZPIECZENIA COS TU JEST NIE TAK !BO WIEM ZE BEDAC W UNI EUROPEJSKIEJ PRAWO PRACY JEST TAKIE SAMO A MOZE POLSKA TO AFRYKA WIERZYC SIE NIE CHCE NP WE WLOSZECH SIE PLACI OGROMNE KARY JEZELI PRACOWNIK NIE MA UBEZPIECZENIA I NIE MA ZNACZENIA GDZIE PRACUJE NIC DZIWNEGO ZE WSZYSTKO UCIEKA ZA GRANICE

  3. LUDZIE OPAMIETAJCIE SIE ZA GRANICA NAWET NA POLU NIE PRACUJA BEZ UBEZPIECZENIA PRZECIEZ JESTESMY W UNI EUROPEJSKIEJ COS TU JEST NIE TAK A MOZE POLSKA TO AFRYKA TRZEBA COS Z TYM ZROBIC MOZE ZMIENIC PRAWO PRACY (TUTAJ APEL DO RZADY KTO USTALA PRAWO PRACY W POLSCE CHYBA WIE JAKIE SA PRZEPISY W UNI EUROPEJSKIEJ)TRZEBA TO ZMIENIC MOJA CORKA PRACUJE NA UMOWE ZLECENIE BEZ UBEZPIECZENIA IDAC DO PRACY USZKODZILA KOLANO NIE MOZE DALEJ LECZYC KOLANA BO NIE MA UBEZPIECZENIA ,PRACUJE W CERFURZE ,NAWET BEZ BADAN LEKARSKICH ,CZY TO NORMALNE ‘NIE MA RZADNYCH KONTROLI,A MOZE KTOS JEST CHORY NP NA GRUZLICE MUSZE DODAC ZE TO FIRMA PRYWATNA PRZYJMUJE TAM PRACOWNIKOW SKANDAL WIELKI SKANDAL MOZE KTOS SIE WEZMIE ZA JAKAS KONTROL I TO SPRAWDZI

  4. Piotr says:

    Nie bez powodu umowa o dzieło nazywana jest umową śmieciową. Z tego co wiem trwają obecnie prace w rządzie nad regulacją umów śmieciowych (czyli tych gdzie pracownik nie ma ubezpieczenia w ZUSie), ale dzięki silnym lobby przedsiębiorców nie wiadomo jak dlugo przyjdzie nam czekać na tę ustawę.

    Ubezpieczenie OC

  5. Bethyy says:

    Bardzo bardzo dziękuję za to wyjaśnienie dot. umowy o dzieło! Naszukałam się podobnego na wielu innych portalach a tylko tu u Was jest to wszystko podsumowane i dodatkowo bardzo klarownie. Tego właśnie szukałam! Dziekuję za pomoc! 🙂 Bethyy

  6. Adam says:

    Mi UOD odpowiadają, a z kredytami to faktycznie rożnie bywa, niektóre banki ciągle nie dostosowane są do realiów, i np. 1 bank nie chce dać mi karty kredytowej, a w drugim bez żadnych problemów dostanę na podstawie UOD kredyt mieszkaniowy he he

  7. lepek says:

    Mam pytanie, jeśli pracuję jako programista w dużej firmie, oczywiście umowa o dzieło, i muszę pracować w biurze ponieważ ze względów bezpieczeństwa dostęp do pewnej infrastruktury informatycznej mam tylko na firmowym komputerze w biurze, to czy moja umowa jest nielegalna? jeśli tak to co można z tym zrobić?

  8. axim says:

    rzad polski na to pozwala ,zeby kowalski ktory pracuje na umowe smieciowa lamiac noge lub majac wypadek samochodowy zostaje bez opieki zdrowotnej jednym slowem przyjdzie mu umierac,wiec to rzad zabija tych ludzi nie pracodowacy